سگ دست، یک قطعه جدا نشدنی در خودرو به شمار میرود که وجود آن در هر ماشینی ضروری است. این قطعه در بخش جلویی خودرو قرار میگیرد و وظیفه آن انتقال وزن بدنه خودرو به زمین است. سگ دست نقش مهم و کاربردی در خودرو را بر عهده دارد، به طوری که در صورت نبود آن امکان چپ شدن یا انفجار اتومبیل وجود دارد. لازم به ذکر است در صورت نیاز به خرید واکس داشبورد ماشین با مناسبترین قیمت و بالاترین کیفیت از تولیدی تخصصی هافنر، میتوانید کلیک نمایید.
سیستم جلوبندی در خودرو اهمیت زیادی دارد که سگدست یکی از قطعات آن محسوب میشود و نقش مهمی را در سیستم فنی ایفا میکند و مانند دیگر بخشهای خودرو حساسیتهای خود را دارد. سگ دستها در کنار شغال دست قرار میگیرند که طبیعی است اگر این اسامی عجیب و ناشناخته برای عموم مردم واقع شود؛ اما وظیفه مهمی را بر عهده دارد و برای تعمیرکاران نیز آشنا و شناخته است.
سگ دست چیست؟
سگ دست یا نشیمنگاه چرخ، قطعهای مهم بوده که مسئول انتقال وزن ماشین به زمین است. این قطعه را جزو سیستم چرخ خودرو محسوب میکنند که بر روی محور اکسل یا سیبک نصب میشود و چرخش چرخها حول محور را آسان میکند.
سگدست قطعهای کوچک است که قیمت ارزانی دارد و بیشتر وظیفه محوری در جلو بندی خودرو دارد. به این صورت که همچون یک لولا به اتصال دیسکهای ترمز و کمک فنر میپردازد و آنها را به هم مرتبط میکند.
برقراری تعادل در خودرو بستگی به عملکرد سیستم جلو بندی دارد که سگدست نقش مهمی را در این سیستم ایفا میکند. جنس سگ دست خودرو از چدن یا فولاد آهنگری است که آن را به شیوه ریختهگری میسازند. البته در برخی از خودروها برای کاهش وزن و افزایش چابکی ماشین از آلومینیوم برای ساخت این قطعه استفاده میشود. جالب است بدانید که به خاطر شباهت زیادی که به پنجه سگ دارد آن را سگدست مینامند.
نام دیگر سگ دست چیست؟
سگ دست خودرو قطعهای کوچک و فلزی است که نقش بسیار مهمی در ایمنی و عملکرد صحیح بخشهای مختلف خودرو ایفا میکند. این قطعه معمولا برای ثابت نگه داشتن و قفل کردن اجزای مکانیکی به کار میرود تا از باز شدن یا جابجایی ناخواسته آنها در هنگام حرکت خودرو جلوگیری شود.
سگ دستها در نقاط مختلف خودرو مانند سگ دست ترمز، سگ دست فرمان، سگ دست چرخ و سایر بخشهای فنی به کار گرفته میشوند. از نظر فنی، سگ دست به نوعی خار یا گیره گفته میشود که با قرار گرفتن در شیار یا سوراخ مخصوص، اتصال دو قطعه را به صورت محکم و ایمن حفظ میکند.
این قطعات معمولا از جنس فلز ساخته میشوند تا مقاومت و دوام لازم در برابر فشار و لرزشهای خودرو را داشته باشند. وجود سگ دست در سیستمهای مختلف خودرو، علاوه بر حفظ ایمنی، باعث افزایش عمر مفید قطعات و جلوگیری از بروز خرابیهای ناگهانی میشود.
به همین دلیل، بررسی سلامت و کیفیت این قطعات در هنگام سرویسهای دورهای خودرو اهمیت ویژهای دارد
وظایف سگ دست
- نگهداری چرخها
- نقطه تلاقی دیسکها ترمز، فرمان، توپی و اجزا دیگر چرخها
- نقطه اتصال میل کمک در سیستم تعلیق مکفرسون
- به حرکت در آوردن چرخها در مسیر تعلیق مورد نظر راننده
- لولایی برای چرخیدن چرخها دور محور فرمان
- وسیلهای برای یاتاقان بندی چرخ حول محور
انواع سگ دست
با توجه به تنوع بالایی که میان خودروها وجود دارد میتوان شاهد سگ دستهای متفاوتی در بازار بود که این قطعه در ابعاد و اندازه مختلف طراحی و تولید میشود. ناگفته نماند که این قطعه با توجه به اینکه در کدام مدل خودرو قرار است نصب شود و موقعیت دیگر قطعات، زوایای متغییر دارد.
در نتیجه برای تهیه این قطعه باید با توجه به مدل خودرو اقدام کرد؛ چراکه سگدست انواع مختلفی دارد که شامل چرخ دست عقب و جلو است.
1.سگ دست جلو
سگ دست جلو را به عنوان یک قطعه انتقال دهنده قدرت گیربکس به چرخ میشناسند. قطعاتی که به این وسیله وصل میشوند شامل پلوس و کاور پلوس، بلبرینگ چرخ و دیسک ترمز است. ترتیب اتصال این قطعات به سگدستها عبارت اند از اول کاور دیسک ترمز بعد بلبرینگ و سپس دیسک ترمز که به همین روال نصب میشوند.
2.سگ دست عقب
در این نوع سگدست مجموعه پلوس و پیچ مهره وجود ندارد و به همین دلیل خبری از بازوهای اتصال بلبرینگ هم نیست؛ بنابراین سگدست عقب ظاهر مخروطی شکل دارد که البته این سگ دستها برای تحرک چرخ عقب در خودرو دو دیفرانسیل به شکلی طراحی شدهاند که پلوس از مرکز آنها عبور کند.
ساختار و اجزای سگ دست
ساختار سگ دست یکی از بخشهای کلیدی سیستم تعلیق خودرو است که وظیفه اتصال چرخ به بدنه و انتقال نیرو را برعهده دارد. هر کدام از اجزای سگ دست نقش خاصی در عملکرد صحیح آن دارند و باعث میشوند سیستم تعلیق خودرو بتواند در هنگام رانندگی، ضربات و ناهمواریها را به خوبی جذب کند و کنترل فرمان حفظ شود. برخی از اجزای سگ دست عبارتند از:
- بازو (آرمیچر)
- بوشها
- مفصل گویدار (بال جویینت)
- پیچ و مهرهها
- صفحه اتصال (پلیت)
بازو (آرمیچر)
این قسمت اصلیترین بخش سگ دست است که به بدنه خودرو و چرخ متصل میشود. بازو نیروی وارده از چرخ را به سیستم تعلیق منتقل میکند و باعث حفظ زاویه مناسب چرخها میگردد. معمولا از فلزات مقاوم ساخته میشود تا در برابر فشار و ضربات مقاومت بالایی داشته باشد.
بوش ها
بوشها قطعات لاستیکی یا پلاستیکی هستند که بین قسمتهای فلزی سگ دست قرار میگیرند تا لرزشها و ضربات را جذب کنند و از ساییدگی فلزات روی هم جلوگیری کنند. بوشها نقش مهمی در نرمی حرکت سگ دست و کاهش صدا و لرزش خودرو دارند.
مفصل گوی دار (بال جویینت)
این مفصل گردشی به سگ دست اجازه میدهد در زوایای مختلف حرکت کند و انعطاف پذیری لازم برای پیچیدن فرمان و حرکتهای سیستم تعلیق را فراهم میکند. بدون این مفصل، حرکتهای ناگهانی فرمان و جاده ناهموار باعث خرابی سگ دست میشوند.
پیچ و مهره ها
این قطعات برای اتصال بخشهای مختلف سگ دست به هم استفاده میشوند و باعث میگردند همه اجزا به طور محکم و ایمن در جای خود باقی بمانند. استفاده از پیچ و مهره با کیفیت مناسب اهمیت زیادی در جلوگیری از شل شدن و خرابی دارد.
صفحه اتصال (پلیت)
صفحه اتصال، در برخی مدلها به عنوان یک قطعه واسطه بین بازو و شاسی خودرو عمل و کمک میکند نیروها به صورت یکنواخت منتقل شوند. این قطعه در تثبیت سگ دست و حفظ موقعیت آن نقش دارد.
علائم خرابی سگ دست
اگرچه سگ دستها جزو قطعاتی با استهلاک کم در خودرو محسوب میشوند؛ اما عموما به علت فشار یا ضربه و یا در اثر تصادفات خراب میشوند. معمولا اگر روی زاویه چرخها آسیبی مشاهده شود نشانه از خرابی سگ دستها است. در این وضعیت فرمان اصرار به کشیده شدن یا چرخیدن به یک سمت دیگری را دارد.
از نشانههای خرابی سگدست میتوان به لرزش فرمان، به گوش رسیدن صداهای ناهنجار، ساییدگی چرخ خودرو و کج شدن فرمان اشاره کرد. زمانی که این قطعه آسیبی میبیند، طبق و فنرها نیز خراب میشوند و تنظیمات جلو بندی هم به هم میخورد. البته تعویض این قطعه کار سخت و دشواری نیست، پس اگر با علائم خرابی سگ دست مواجه شدید حتما به تعویض آن بپردازید.
شغال دست چیست؟
شغال دست به علت شباهت ظاهری که به شغال دارد به این نام خوانده میشود و مسئول انتقال نیرو به سگ دست است. به عبارت دیگر شغال دست نیروی کمکی برای سگ دستها محسوب میشود و انجام وظایف را برای این قطعه ممکن میسازد.
شغال دست باعث اتصال قطعاتی همچون سیبک فرمان و میل فرمان و کمک به سگدست میشود. گاها این دو قطعه جنس مشابهی دارند که بیشتر در اثر ضربه و فشار شکسته میشوند؛ بنابراین شاید بتوان گفت که فرق سگدست و شغالدست بیشتر در مسئولیتهای آنها است.
زیرا سگدست وظیفه نگه داشتن چرخ را بر عهده دارد و قطعات مختلفی مثل دیسک ترمز، فرمان، میل کمک، اتصالات چرخ و توپی چرخ به آن وصل میشود؛ اما شغال دست سیبک فرمان و میل کمک و فرمان را نگه میدارد.
دلایل خراب شدن سگ دست خودرو
با این حال که این قطعه از طول عمر بالایی برخوردار است؛ اما این موضوع تحت تاثیر شیوه استفاده شما نیز است. به هر حال ترک خوردن یا شکستن سگدست مسئله عجیبی نیست که میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. عمده دلایل خراب شدن سگ دست برخورد شدید با یک خودرو یا یک شی است که این مسئله منجر به وارد آمدن فشار و ضربه به سگدست خواهد شد و این قطعه آسیب میبیند. همچنین لازم به ذکر است در صورت نیاز به خرید واکس لاستیک ماشین با بهترین کیفیت از تولیدی تخصصی هافنر، کافیست کلیک نمایید.
البته مواردی مثل ترمز ناگهانی، چرخاندن شدید فرمان و پایین آوردن ارتفاع خودرو با زمین نیز از موارد تاثیر گذار در سلامت این قطعه به شمار میرود؛ زیرا وقتی ارتفاع خودرو پایین میآید کمک فنرها در معرض ضربه و آسیب بیشتری قرار میگیرند.
عملکرد مکانیکی سگ دست
سگ دست یکی از قطعات مهم سیستم تعلیق خودرو است که نقش اصلی آن انتقال نیرو و حرکت بین چرخها و بدنه خودرو است. وقتی خودرو حرکت میکند یا فرمان داده میشود، چرخها نیاز دارند که در زوایای مختلف و با حرکتهای گوناگون تغییر موقعیت بدهند.
سگ دست با کمک مفاصل و بوشهایی که دارد، این امکان را فراهم میکند تا چرخها بدون ایجاد فشار زیاد یا لرزش به صورت نرم و کنترل شده حرکت کنند. به عبارت سادهتر، سگ دست مثل یک بازوی متحرک عمل خواهد کرد که چرخ را به سیستم تعلیق و بدنه خودرو وصل میکند.
این بازو با انعطاف و استحکام خود، باعث میشود که چرخ در جای خودش ثابت بماند ولی در عین حال بتواند به هنگام پیچیدن فرمان یا عبور از دستاندازها، حرکت لازم را انجام دهد بدون اینکه به قطعات دیگر آسیب برسد یا رانندگی ناخوشایند شود.
روش های تشخیص سلامت سگ دست
برای تشخیص سلامت سگ دست خودرو، میشود از چند روش ساده و کاربردی استفاده کرد که به کمک آنها میتوان وضعیت قطعه را بررسی کرد و از خرابیهای احتمالی جلوگیری نمود. این روشها به شما کمک میکنند قبل از اینکه مشکلات جدیتری ایجاد شود، نسبت به تعمیر یا تعویض سگ دست اقدام کنید. در ادامه چند روش رایج و موثر برای تشخیص سلامت سگ دست را معرفی میکنم:
- بازرسی ظاهری
اولین مرحله در تشخیص سلامت سگ دست، بررسی دقیق ظاهری آن و قطعات اطراف است. وجود ترک، شکستگی یا ساییدگی روی بازوها یا بوشها میتواند نشانه خرابی سگ دست باشد. این بررسی مشابه بازرسی لاستیکها پیش از رانندگی است که به پیشگیری از مشکلات احتمالی کمک میکند.
- تست حرکت و بازی
با حرکت دادن چرخ به صورت دستی (بالا و پایین یا به طرفین) میتوان میزان بازی و حرکت اضافی را سنجید. وجود حرکت غیر عادی یا احساس شل بودن، نشاندهنده احتمال خرابی سگ دست یا بوشها است. این روش سریع و ساده میتواند سلامت قطعه را به خوبی نشان دهد.
- گوش دادن به صداهای غیرعادی
شنیدن صداهای غیر معمول مانند تقتق، کوبش یا جیرجیر هنگام پیچیدن فرمان یا عبور از ناهمواریها، میتواند نشانه خرابی سگ دست یا بوشها باشد که نیاز به بررسی دقیقتر دارد.
- بررسی بوش ها و مفاصل
بوشها قطعات لاستیکی مهمی هستند که موجب نرمی و کاهش صدا در عملکرد سگ دست میشوند. خشک شدن، ترک خوردگی یا فرسودگی این بوشها موجب کاهش کارایی سگ دست خواهد شد. ارزیابی وضعیت این قطعات میتواند پیش از بروز خرابی جدی هشداردهنده باشد.
عمر سگدست ماشین
سگدست در ماشین به شکلی طراحی شده که بتوان چندین قطعه را به آن وصل کرد و با این حال عملکرد مناسب و طول عمر مفیدی داشته باشد؛ لذا در حالت معمولی دچار خرابی نمیشود و نیاز به تعویض منظم ندارد. بلکه یک تصادفی پیش آید که این قطعه آسیب ببیند. البته در صورت استفاده اشتباه نیز امکان آسیب دیدگی سگدست وجود دارد. در صورت عدم توجه به خرابی این قطعه متحمل خسارتهای سنگینتری خواهید شد؛ چراکه در حالت معمولی این قطعه هزینه تعویض آنچنانی ندارد.
نکات نگهداری از سگ دست خودرو
برای نگهداری از این قطعه تا حداقل امکان سعی کنید با سرعت مناسب رانندگی کنید تا احتمال تصادف و برخورد به یک شی کاهش پیدا کند. همچنین از ترمز گرفتن شدید و یا چرخاندن سریع و محکم فرمان جلوگیری کنید تا به این قطعه آسیبی وارد نشود.
زمان تعویض سگدست خودرو
ساختار سگ دست به شکلی است که در حالت عادی نیاز به تعویض ندارد. یعنی لزومی نیست مرتبا آن را چک کنید؛ اما اگر به ماشین ضربه یا آسیبی وارد شد و با علائم خرابی سگدست مواجه شدید باید بدانید که زمان تعویض آن فرا رسیده است.
اگرچه این قطعه قیمت مناسبی دارد و هزینه تعویض آن خیلی به چشم نمیآید؛ اما سعی کنید یک قطعه با کیفیت، اصل و مناسب با مدل خودرو خود را تهیه کنید.
سخن پایانی
با این حال که سگدست یک قطعه کوچک در خودرو به شمار میرود و خیلی از رانندگان حتی از وجود آن با خبر نیستند؛ اما در عین حال ضروریترین و کاربردیترین قطعه در خودرو به محسوب میشود. به طوری که هیچ ماشینی بدون این قطعه نمیتواند حرکت کند.
10 دیدگاه
من یه مدت بود پدرم دراومده بود تا بفهمم این سگ دست ماشین چیست.آخرش بلاخره فهمیدم ولی خب،کسی از شماهاهم بلده درستش کنه؟
اینکه سگ دست ماشین چیه تو اینترنت خوندم ولی چرا اینقدر مهمه؟ یکی میتونه دقیق توضیح بده علائم خرابی سگدست چیه و باید چیکار کنیم؟
خداییش کسی میدونه کار سگ دست چیست؟ من که هرچی خوندم درست و حسابی نفهمیدم،فقط میدونم هر وقت خراب بشه کلی دردسر دارم باهاش!
من الان یه مشکلی با خرابی سگدست پراید دارم،یعنی هرچی تعمیرش میکنم باز همون مشکل قبلی برمیگرده.کسی تجربه داره چیکار کنم؟چجوری باید درست بشه؟
راستی، کسی میدونه که وقتی سگ دست ماشین خراب میشه، چیجوری میشه فهمید؟علائم خرابی سگ دست چیا هستن؟هرچی بیشتر میخونم کمتر میفهمم، کمک!
یه چیز جالب فهمیدم، سگ دست ماشین مثل ستون فقرات ماشینه،اگه درست کار نکنه کل ماشین درب و داغون میشه،کسی راه حل سادهای داره واسه اینکه علائم خرابی سگدست رو زود بفهمیم؟
من شش ماهه هرچی میخوام بفهمم چرا این سگ دست تو ماشینم هی خراب میشه و باید چیکار کنم،پولم پدرم رو درآورده کسی میدونه نام دیگر سگ دست چیه؟
خب علائم خرابی سگ دست چیا قرار بود باشه؟یادمه یه جایی خوندم ولی الان درست یادم نیست و لازم دارم که بدونمشون چون دارم برا پراید میپرسم
من کی فک کردم سگ دست چیه و کارش چیه اصلاً چرا مهمه وقتی میشه بدونش ماشین سوار شد به نظر شماها؟راستی علایم خرابی سگدست پراید رو هم میخوام
اینکه من به یه نکته فکر میکنم خیلی تو این مسأله اهمیت داره یا نه و اینکه هیچ روش قطعی تو ذهنم نمیمونه واسه فهمیدن سگ دست ماشین کاراییش چی بوده بازم همون سوالها به ذهنم میاد که تو سن کم باید اینو حل کنم تا بعد!