ایربگ یا کیسه هوا چیست؟

کیسه هوا یا ایربگ، بالشتکی است که به عنوان سپر ایمنی در زمان تصادف به سرعت پر از هوا می‌شود و میان سرنشین و بخش‌های داخلی خودرو قرار می‌گیرد. به علاوه، پس از کمربند ایمنی کیسه‌های هوا به‌عنوان دومین فناوری ایمنی وارد خودروها شدند تا میزان ایمنی سرنشینان را افزایش دهند.

آیا کیسه هوا باز شده قابل تعمیر است؟

کیسه هوایی که یکبار باز شده، قابل تعمیر یا استفاده مجدد نیست و باید تعویض شود. باز شدن ایربگ باعث آسیب به اجزای آن، مانند سنسورها و گازهای فشرده می‌شود که تنها در شرایط استاندارد کارخانه‌ای قابل جایگزینی است. به همین دلیل، پس از هر حادثه‌ای که منجر به فعال شدن کیسه هوا شود، مراجعه به تعمیرگاه معتبر برای تعویض کامل آن ضروری خواهد بود.

انواع ایربگ

امروزه گفته می‌شود که شرکت‌های خودروسازی برای بهبود استانداردهای ایمنی محصولات خود، از مدل‌های مختلف کیسه‌ هوا استفاده می‌کنند. این کیسه‌ها معمولا بر اساس محل نصب و نحوه باز شدنشان نام‌گذاری می‌شوند. انواع کیسه‌های هوا شامل موارد زیر هستند:

کیسه هوای جانبی

این نوع کیسه هوا در طرفین خودرو، بین در و سرنشینان قرار می‌گیرد و معمولا برای هر دو ردیف جلو و عقب به کار می‌رود. به علاوه، این کیسه‌ها که عمدتا درون صندلی‌ها تعبیه شده‌اند، در صورت وقوع تصادف‌های جانبی، از برخورد سرنشینان با بخش‌های سخت در جلوگیری می‌کنند.

ارتفاع این کیسه‌ها معمولا تا زیر پنجرست؛ با این حال، اگر کیسه‌ هوای پرده‌ای در خودرو نصب نشده باشد، ممکن است ارتفاع بیشتری داشته باشند تا از سر و گردن سرنشینان نیز در برابر برخورد با شیشه‌ها محافظت کنند.

کیسه هوای سرنشینان جلو

این نوع کیسه هوا، ساده‌ترین و نخستین مدل مورد استفاده در صنعت خودروسازی است و در عین حال، مهمترین آن‌ها نیز محسوب می‌شود. دلیل این اهمیت، احتمال بالاتر وقوع تصادفات از قسمت جلویی خودرو و آسیب‌پذیری بیشتر سرنشینان جلو است. به همین علت، معمولا کیسه هوای سرنشین جلو بزرگ‌تر از کیسه هوای راننده طراحی می‌شود.

کیسه هوای راننده درون فرمان و کیسه هوای سرنشین جلو در بخش داشبورد قرار می‌گیرد. این کیسه‌ها که با قاب‌های پلاستیکی پوشیده شده‌اند، هنگام فعالسازی با نیرویی زیاد قاب‌ها را کنار زده و باز می‌شوند.

کیسه هوای پرده

این نوع کیسه هوا، مطابق نامش، به‌ صورت یک پرده سطح شیشه‌های کناری خودرو را می‌پوشاند. به این ترتیب، نه تنها از برخورد سر و گردن سرنشینان با ستون‌های خودرو جلوگیری می‌کند، بلکه مانع از پاشیده شدن شیشه‌های شکسته بر روی آن‌ها می‌شود و از آسیب‌های ناشی از شکستن شیشه‌ها نیز محافظت می‌کند. این کیسه هوا در امتداد سقف خودرو نصب می‌شود.

کیسه هوای وسط

این نوع کیسه هوا که کمتر رایج است و به ندرت در خودروهای معمولی به‌کار می‌رود، در میان راننده و سرنشین جلو باز شده و مانع از برخورد آن‌ها با یکدیگر می‌شود.

کیسه هوای زانو

این نوع کیسه هوا که مخصوص سرنشینان ردیف جلو طراحی شده است، بخش پاها و زانوهای راننده و سرنشین جلو را پوشش می‌دهد و از آسیب‌های احتمالی در این ناحیه جلوگیری می‌کند. در هنگام خرید حتما به کیفیت واکس لاستیک توجه کنید.

اجزا ایربگ

سیستم کیسه‌های هوا شامل محفظه‌های کوچکی است که در نقاط مختلف خودرو نصب می‌شوند. هر محفظه به تعداد کیسه‌های هوای موجود در خودرو اختصاص دارد و تعدادی از اجزای اصلی سیستم در این محفظه‌ها جای می‌گیرند. به‌طور کلی، اجزای سیستم کیسه هوا شامل موارد زیر هستند:

• حسگرهای کنترل

سنسورهای سیستم کیسه هوا به‌طور مداوم وضعیت خودرو را رصد می‌کنند. با ارسال اطلاعات مربوط به موقعیت خودرو و اجزای مختلف آن به واحد کنترل مرکزی، خطر تصادف را شناسایی کرده و موجب فعالسازی و باد شدن کیسه‌ها می‌شوند.

تعداد این سنسورها در خودروهای مختلف متفاوت است اما معمولا در خودروهایی که دارای کیسه هوا هستند، دو سنسور در دو سمت اکسل جلو و نزدیک به چرخ‌ها نصب می‌شود. در برخی از خودروها، حسگرهایی نیز در درها، سقف یا بخش‌های دیگر نصب می‌شوند.

این حسگرها به واحد کنترل مرکزی خودرو متصل هستند و اطلاعات لازم را به این واحد ارسال می‌کنند. کامپیوتر خودرو با پایش این اطلاعات، وقوع تصادف را تشخیص می‌دهد. دقت عملکرد سنسورها در ارزیابی وضعیت خودرو و همچنین محل نصب و تعداد آن‌ها تاثیر مستقیمی بر عملکرد سیستم دارد. واکس داشبورد تمام لکه‌های سطح داشتبورد را به خوبی از بین می‌برد.

• کیسه‌ها

این کیسه‌ها در نقاط مختلف خودرو نصب می‌شوند که احتمال برخورد و آسیب به سرنشینان و راننده در آن‌ها بیشتر است. کیسه‌های هوا از جنس پلیمر ساخته شده‌اند و برای جلوگیری از چسبیدن لایه‌های آن‌ها به یکدیگر هنگام جمع‌آوری و همچنین چسبیدن به محفظه خود که می‌تواند عملکرد آن‌ها را مختل کند، سطح آن‌ها با یک لایه سیلیکونی پوشش داده می‌شود.

در گذشته، کیسه‌های هوا از موادی همچون پودر ذرت یا گچ تارت ساخته می‌شدند. همچنین، در آن زمان تنها یک کیسه درون فرمان و یکی در قسمت جلو داشبورد نصب می‌شد. اما امروزه، در برخی خودروها کیسه‌هایی نیز در درها و صندلی‌ها قرار می‌گیرد. این کیسه‌ها در بیرونی‌ترین بخش محفظه سیستم قرار دارند و دارای منافذ ریزی هستند که پس از باد شدن به سرعت تخلیه می‌شوند تا از خروج سرنشینان از خودرو جلوگیری کنند.

• سیستم باد کننده

این سیستم یک ژنراتور کوچک برای تولید گاز هست که شامل یک جرقه زن و تعدادی قرص سوخت است. جرقه زن این دستگاه از خازن‌های پری تشکیل شده که در زمان مناسب باعث اشتعال قرص‌های سوخت می‌شوند. علاوه بر این، جرقه زن به سیستم کنترل مرکزی خودرو متصل است و در صورت بروز تصادف، سیگنال‌های لازم را از این واحد دریافت کرده و جرقه الکتریکی لازم برای روشن شدن سوخت را تولید می‌کند. خرید موتورشوی ماشین از سایت هافنر بهترین گزینست.

قرص‌ها شامل سدیم آزید و نیترات پتاسیم به صورت جامد هستند که در نتیجه احتراق به گاز نیتروژن تبدیل می‌شوند. این واکنش شیمیایی در زمانی کمتر از یک صدم ثانیه انجام می‌گیرد. سیستم باد کننده در پشت کیسه‌ای که در محفظه ایربگ قرار دارد، مستقر شده است.

نحوه عملکرد سیستم کیسه هوا

دو سنسور الکترومکانیکی که در جلوی خودرو نصب شده‌اند، در صورت وقوع ضربه شدید، اطلاعات و هشدارهای لازم را به واحد کنترل مرکزی ارسال می‌کنند. این اطلاعات ممکن است از یکی از حسگرها یا هر دو حسگر ارسال شود. کامپیوتر خودرو با ارسال سیگنالی خاص، مدار خازنی جرقه زن محفظه ایربگ را فعال کرده و نیتروژن تولید شده از احتراق سوخت به سرعت کیسه را پر می‌کند.

کیسه پر شده با سرعت از محفظه خود خارج شده و در کسری از ثانیه فضای جلوی سر و صورت سرنشین را پوشش می‌دهد. همزمان، واحد کنترل باعث فعال شدن سیستم پیش‌کشنده کمربندهای ایمنی می‌شود و راننده و سرنشین را به صندلی محکم می‌چسباند.

نتیجه این دو فرایند، محافظت از راننده و سرنشین در برابر پرتاب به جلو و جلوگیری از برخورد با سطوح سخت است. همچنین، این فرآیند حرکات ناگزیر بدن را کنترل کرده و انرژی ناشی از ضربه را به دیگر نقاط بدن منتقل می‌کند. پس از آن، هوا از طریق سوراخ‌های کوچک روی کیسه خارج شده و سرنشین می‌تواند از خودرو خارج شود.

کاربرد کیسه هوا

در تصادفات جاده‌ای، چه در هنگام برخورد دو خودرو با یکدیگر و چه در زمان برخورد با موانع، خودرو به سرعت متوقف می‌شود. با این حال، سرنشینان تحت تاثیر نیروی ناشی از برخورد به سمت جلو پرتاب می‌شوند. اگر سرنشینان از کمربند ایمنی استفاده کرده باشند، احتمال آسیب‌دیدگی به پیشانی، چانه و گردن محدود می‌شود.

این صدمات اغلب به دلیل برخورد سرنشینان با داشبورد و راننده با فرمان خودرو اتفاق می‌افتد. در چنین شرایطی، کیسه هوا با عملکرد به‌موقع خود نقش موثری ایفا می‌کند و با توزیع نیروی ضربه به بخش‌های مقاوم‌تر بدن، فشار وارد بر گردن و پیشانی را که حساسیت بیشتری دارند، کاهش می‌دهد.

امروزه انواع مختلفی از ایربگ‌ها در برخی از خودروهای پیشرفته و مجهزتر به کار می‌روند که قادرند تنش، فشار و نیروی حاصل از انواع مختلف تصادفات را به‌طور قابل توجهی کاهش دهند و از آسیب‌های جدی به راننده و سرنشین جلوگیری کنند.

به این ترتیب، ایربگ‌ها در انواع تصادفات به عنوان حفاظی ایمن بین راننده و سرنشین و قطعات سخت خودرو، مانند شیشه‌ها، فرمان، داشبورد و سایر اجزا قرار می‌گیرند. همچنین، حرکات ناگهانی و خارج از کنترل بدن ناشی از ضربه تصادف را کاهش داده و محدود می‌سازند.

دلایل کار نکردن کیسه هوا

بیشتر بخوانیدپیشرانه خودرو چیست؟

مطالعه بیشتر

اگرچه مزایای بسیاری برای ایربگ‌ها به اثبات رسیده است اما مانند هر فناوری دیگری، چالش‌هایی نیز با آن همراست. یکی از مشکلات احتمالی ایربگ‌ها، عدم عملکرد آن‌ها در شرایط خطر هست. این مسئله می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد از جمله نقص فنی سیستم یا نوع تصادفی که موجب فعال‌سازی کیسه‌ها نمی‌شود.

نقص در سیستم ایربگ معمولا شامل خرابی سنسورها، تنظیمات نادرست کامپیوتر، اختلال در تنظیمات اولیه و یا قطعی در سیم‌کشی سیستم است. احتمال وجود عیوب دیگری نیز در سیستم ایربگ وجود دارد اما این مشکلات معمولا توسط سیستم پایش شناسایی شده و چراغ هشدار سرویس ایربگ‌ها روشن می‌شود.

با این حال، برخی از مشکلات ذکر شده ممکن است از دید سیستم هشدار پنهان بمانند. برخی از ضرباتی که ممکن است توسط سیستم ایربگ شناسایی نشوند شامل موارد زیر هستند:

• ضربه‌ای که به طور متمرکز بر یک نقطه خاص از بدنه خودرو وارد شود.
• ضربه‌هایی که با شدت کم وارد می‌شوند و نیرو به تدریج به بدنه منتقل می‌شود؛ به عبارت دیگر، برخورد با سرعت پایین رخ دهد.
• مواردی که در آن برخورد باعث تغییر شکل یا آسیب به بدنه نمی‌شود و بیشتر به عنوان مانع عمل می‌کند.

در نهایت، لازم است که در صورت عملکرد ناقص کیسه هوا، به تعمیرکار متخصص در این زمینه مراجعه کنید. زیرا کیسه‌های هوا پس از یک بار انقباض کامل، دیگر قابلیت استفاده ندارند.

آیا ایربگ ماشین می‌تواند خطرناک باشد؟

مزایای استفاده از کیسه‌های هوا در خودرو به مراتب بیشتر از خطرات احتمالی آن‌ها است. باید توجه داشت که این کیسه‌ها برای سرنشینانی طراحی شده‌اند که از کمربند ایمنی استفاده می‌کنند. بنابراین، اگر کمربند ایمنی را نمی‌بندید، توصیه می‌شود کیسه هوا را غیرفعال کنید.

علاوه بر این، نکته مهم دیگری که باید در نظر داشت، وضعیت کودکان در خودرو و نحوه استفاده از کیسه‌های هوا برای آن‌ها است. به هیچ وجه در زمان فعال شدن کیسه‌های هوا، کودکان را در صندلی جلو خودرو قرار ندهید، زیرا باز شدن کیسه هوا می‌تواند به آن‌ها آسیب برساند. صندلی کودک باید همیشه در قسمت عقب خودرو نصب شود.

شاید این سوال برای شما مطرح شود که آیا ایربگ خودرو بدون بستن کمربند ایمنی عمل می‌کند؟ در پاسخ باید گفت بله، ایربگ در صورتی که فعال باشد، کار خواهد کرد، اما سطح حفاظتی استاندارد فقط زمانی قابل تضمین است که کمربندها بسته شده باشند.

اهمیت وجود کیسه هوا ماشین

ایمنی خودرو، مانند بسیاری از جنبه‌های دیگر، در طول سال‌ها دستخوش تغییرات زیادی شده است. به عنوان مثال، در سال ۱۹۹۱، سرنشینان صندلی‌های عقب به‌طور قانونی ملزم به بستن کمربندهای ایمنی بودند اما امروزه تمام خودروهای جدید به مجموعه‌ای از تجهیزات ایمنی مجهز شده‌اند که شامل کیسه‌های هوا مخصوص سرنشینان عقب نیز می‌شود.

کمربندهای ایمنی سرنشینان را در جای خود ثابت نگه می‌دارند اما قادر به جلوگیری از برخورد قسمت بالایی بدن، به ویژه سر با اجسام نیستند. به همین دلیل، وجود ایربگ در کنار کمربند ایمنی به افزایش امنیت و ایمنی سرنشینان کمک می‌کند.

نکات ایمنی در مورد سیستم ایربگ خودرو

بیشتر بخوانیدشاخص چسبندگی لاستیک خودرو

مطالعه بیشتر

در ادامه نکات کامل و مهمی درباره ایمنی و استفاده صحیح از سیستم ایربگ خودرو آمده است که رعایت آن‌ها می‌تواند تاثیر چشمگیری در کاهش آسیب‌ها و افزایش ایمنی داشته باشد:

ضرورت استفاده از کمربند ایمنی

ایربگ‌ها برای افرادی طراحی شده‌اند که از کمربند ایمنی استفاده می‌کنند. کمربند ایمنی سرنشینان را در وضعیت مناسبی نگه داشته و از برخورد شدید بدن با قسمت‌های داخلی خودرو جلوگیری می‌کند. به همین دلیل، برای تضمین کارایی ایربگ و کاهش خطرات، بستن کمربند ایمنی ضروری است.

کودکان را هرگز در صندلی جلو ننشانید!

ایربگ‌های جلو برای افراد بزرگسال طراحی شده‌اند و باز شدن ناگهانی آن‌ها ممکن است آسیب‌های جدی برای کودکان ایجاد کند. صندلی‌های کودک را همیشه در صندلی عقب نصب کنید و از قرار دادن صندلی کودک در مقابل ایربگ خودداری نمایید.

رعایت فاصله مناسب از ایربگ

توصیه می‌شود فاصله‌ای حدود 25 سانتی‌متر از ایربگ‌های جلو حفظ شود. نزدیک بودن بیش از حد به ایربگ ممکن است در زمان باز شدن ناگهانی آن، آسیب‌هایی به قسمت‌های حساس بدن مانند سر و صورت وارد کند.

تنظیم دقیق موقعیت صندلی و تکیه‌گاه سر

تنظیم درست صندلی و تکیه‌گاه سر می‌تواند خطر آسیب ناشی از برخورد با ایربگ را کاهش دهد. صندلی راننده و سرنشینان جلو باید در موقعیتی قرار بگیرد که علاوه بر راحتی، مانع از نزدیکی بیش از حد به ایربگ‌ها باشد.

چکاپ منظم سیستم ایربگ

سیستم ایربگ نیاز به سرویس و چکاپ دوره‌ای دارد تا در مواقع ضروری عملکرد صحیحی داشته باشد. روشن شدن چراغ هشدار ایربگ در خودرو نشان‌دهنده‌ مشکلی در این سیستم است که باید بلافاصله توسط تعمیرکار متخصص بررسی و رفع شود.

آگاهی مسافران از وضعیت ایربگ

اگر مسافران در صندلی جلو خودرو قرار می‌گیرند، بهتر است از فعال یا غیرفعال بودن ایربگ آگاهی داشته باشند. این امر به ویژه برای سالمندان یا افرادی با شرایط جسمانی خاص، از اهمیت بالایی برخوردار است.

ایربگ‌ها و تصادفات جزئی

ایربگ‌ها معمولا در برخوردهای شدید و خطرناک فعال می‌شوند و ممکن است در تصادفات جزئی یا ضربه‌های سطحی باز نشوند. طراحی ایربگ‌ها به گونه‌ای است که تنها در شرایط خاصی عمل کرده و خطر برخورد را کاهش می‌دهند.

تعویض کیسه‌های هوا پس از باز شدن

ایربگ‌ها پس از یک بار انقباض و باز شدن کامل، دیگر قابل استفاده نیستند و باید توسط متخصصین تعویض شوند. این نکته برای جلوگیری از خطرات بعدی و حفظ ایمنی ضروری است.

ایربگ‌های جانبی و شرایط خاص تصادف

در برخی خودروهای پیشرفته، علاوه بر ایربگ‌های جلو، ایربگ‌های جانبی نیز برای محافظت از سرنشینان طراحی شده‌اند که در زمان برخورد از کناره‌ها فعال می‌شوند. این نوع ایربگ‌ها کمک زیادی به جلوگیری از آسیب‌های جانبی وارد به سر و قفسه سینه می‌کنند.

چه تفاوت‌هایی در ایربگ‌های SRS و SRP وجود دارد؟

ایربگ‌های SRS و SRP هر دو به منظور افزایش ایمنی سرنشینان خودرو طراحی شده‌اند، اما تفاوت‌های کلیدی دارند. ایربگ SRS (Supplemental Restraint System) یک سیستم ایمنی اضافی است که در کنار کمربند ایمنی عمل می‌کند و هدف آن کاهش شدت آسیب در تصادفات است.

این ایربگ‌ها هنگام برخورد ناگهانی باز می‌شوند و با کاهش سرعت حرکت سرنشین به سمت جلوی خودرو، از آسیب‌های شدید جلوگیری می‌کنند. از سوی دیگر، ایربگ SRP (Self-Restraint Protection) ساختار و کارکرد مشابهی دارد اما به‌طور خاص طراحی شده تا به سیستم‌های پیشرفته‌تر و جدیدتر پاسخ دهد.

این ایربگ‌ها بسته به نوع و شدت تصادف، تنظیمات مختلفی را برای ایمنی بهینه ارائه می‌دهند و در برخی موارد، قابلیت تشخیص وزن و موقعیت سرنشین را دارند تا در زمان مناسب فعال شوند.

کلام پایانی

ایربگ در کنار کمربند ایمنی یکی از مهم‌ترین تجهیزات ایمنی خودرو محسوب می‌شود که می‌تواند نقش حیاتی در حفظ جان سرنشینان در تصادفات داشته باشد. با توجه به فناوری‌های پیشرفته و دقت بالا در ساخت این سیستم‌ها، استفاده از آن‌ها به میزان قابل توجهی خطرات ناشی از تصادفات را کاهش می‌دهد. در صورت هر گونه سوال یا ابهام دیگر در پایان صفحه هافنر کامنت بگذارید.