سیم کلاچ جزو قطعات مهم و حیاتی در وسایل نقلیه است که در زمان خراب شدن علائمی را از خود نشان میدهد. از شایعترین علائم خرابی سیم کلاچ میتوان به سفت شدن آن اشاره کرد که در این شرایط کلاچ به راحتی زیر پا تکان نمیخورد. زمانی که اهرم کلاچ فشرده میشود وسیله نقلیه به حالت خلاص درآمده و شما میتوانید به راحتی دنده را تعویض کنید.
در صورتی که سیم کلاچ خراب باشد خودرو حالت خلاص پیدا نمیکند و نمیتوان دنده را هم تعویض کرد. فرسودگی و ساییدگی پدال و سیم کلاچ از مهمترین دلایل خرابی آن است و نیاز به تعمیر یا تعویض دارد. شل شدن کابل کلاچ و عدم تنظیم آن مهمترین علامت خرابی این قطعه است و باید به درستی عیبیابی و تعمیر شود.
انواع کلاچ
کلاچ در تمام وسایل نقلیه استفاده میشود و از نظر کاربرد و محل نصب ۲ دسته اصطکاکی و غیر اصطکاکی دارد که هر کدام خود دستهبندیهای جزییتری هم دارند.
کلاچ های غیر اصطکاکی
این کلاچ بدون اصطکاک کار خود را انجام میدهد و میزان ساییدگی در آن کم است به همین دلیل دیرتر فرسوده میشود. در خودروهای شهری این مدل بیشترین حجم مصرف را دارد و به صورت درگیری کامل و خلاص در سیستم گیربکس نصب میشود. کلاچ غیر اصطکاکی این قابلیت را دارد تا نیروی گشتاور را به یک جهت منتقل کند. امکان حرکت آن در گردش یک جهته وجود دارد.
کلاچهایی که در این دسته قرار دارند میتوانند نیرو و توان مورد نیاز را به یک طرف منتقل کنند. کلاچهای هیدرولیکی در این قسمت قرار گرفتهاند؛ چرا که صفحات گشتاور را به کمک یک سیال قدرتمند منتقل میکنند. به کمک این کلاچ رانندگی ایمنتر و راحتتر خواهد شد. پدال کلاچ در این شرایط بهترین عملکرد را خواهد داشت. کلاچهای غیراصطکاکی به دستههای زیر تقسیم میشوند:
- کلاچ بدون لغزش
- کلاچ یکطرفه
- کلاچ هیدرولیکی
- کلاچ الکترونیکی
عملکرد آنها شبیه به هم است؛ اما کلاچ الکترونیکی بدون پدال است و کنترلر به راننده کمک میکند تا کلاچ را کنترل کند. در مدلهای جدید الکترونیکی سنسورهای کوچکی وجود دارد که با سرعت و قدرت بالا کار میکنند. به کمک این سیستم مدت زمان لازم برای تعویض دنده مشخص میشود. این لوازم مصرفی در سایت هافنر موجود هستند و شما میتوانید موتورشوی خودرو را در کمترین زمان سفارش دهید.
کلاچ های اصطکاکی
در این کلاچها میزان اصطکاک و ساییدگی زیاد است. به همین دلیل کلاچ به سرعت فرسوده میشود. این مدل بیشتر برای درگیری به کار میرود و میتواند اصطکاک را بین دو صفحه عاجدار ایجاد کند. مدلهای اصطکاکی متنوع هستند و هر کدام سطح کاربری گستردهای دارند. در برخی کلاچها صفحات به صورت مخروطی هستند و گشتاور بین این صفحات منتقل میشود.
کلاچهایی که صفحات مسطح دارند عملکردی متفاوت از خود نشان میدهند و میتوانند گشتاور را به صورت گریز از مرکز منتقل کنند. تمام مدلهایی که در این دسته قرار میگیرند عملکرد یکسانی دارند؛ اما محل و نحوه نصب آنها متفاوت است. برخی برای شروع فعالیت به یک سری لوازم جانبی نیاز دارند شما میتوانید از طریق سایت هافنر جرم گیر بدنه خودرو و سایر لوازم را تهیه کنید. از کلاچهای اصطکاکی پر کاربرد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کلاچ مخروطی (Cone Clutch)
- کلاچ دیسکی (Plate Clutch)
- کلاچ تکصفحهای (Single Plate Clutch)
- کلاچ تک صفحهای با فنر لولهای
- کلاچ تک صفحهای با فنر خورشیدی (Diaphragm Spring Clutch)
- کلاچ چند صفحهای
- کلاچ نیمهگریز از مرکز (Semi-Centrifugal Clutch)
- کلاچ گریز از مرکز یا وزنهای (Centrifugal Clutch)
علائم خرابی سیم کلاچ اتوماتیک
تعمیر کلاچ و سیم کلاچ اتوماتیک نیاز به تخصص و مهارت دارد و هر کسی نمیتواند به راحتی این کار را انجام دهد. تعمیرکار مجرب پس از مشاهده علائم خرابی ابتدا علت بروز مشکل را پیدا میکند تا بتواند به صورت عمقی مشکل را برطرف سازد.
زمانی که سیم کلاچ دچار مشکل میشود شما برخی علائم و نشانههای را در آن مشاهده میکنید که به کمک آنها میتوانید تشخیص دهید که سیم کلاچ قابل تعمیر است یا نیاز به تعویض دارد. این قطعات هم مانند واکس داشبورد ماشین از سایت هافنر قابل سفارش هستند و در کمترین زمان به دست شما میرسد. از علائم مهم خرابی سیم کلاچ میتوان موارد زیر را نام برد:
- پدال کلاچ بیش از اندازه سفت میشود به طوری که نمیتوانید به راحتی آن را فشار دهید و دنده را عوض کنید.
- زمانی که دنده به راحتی در جای خود قرار نمیگیرد مهمترین علامت خراب شدن سیم کلاچ است که فرمان را به دنده صادر نمیکند.
- از دیگر علائم خرابی سیم کلاچ میتوان به شل شدن پدال کلاچ اشاره کرد که به راحتی زیر پا تکان میخورد و عملکرد قابل قبولی ندارد.
- لرزش کلاچ از علامتهای رایج است که بیشتر افراد آن را مشاهده میکنند. این لرزش به قدری زیاد است که تمرکز را کاهش میدهد.
- بالا و یا پایین بودن کلاچ نشانههای دیگری از خراب شدن آن است که کارایی کلاچ را تحت تاثیر قرار میدهد.
- وقتی کابل یا سیم کلاچ را بررسی میکنید شاهد تابیدگی شدید آن هستید این نشان دهنده خراب شدن آن است که باید تعویض کنید.
- پاره شدن روکش پلاستیکی سیم کلاچ از نشانههای دیگر خراب شدن آن است
- خشکی و رشته رشته شدن سیم کلاچ نشان میدهد که این قطعه کیفیت و کارایی خود را از دست داده است.
علت خالی شدن کلاچ زیر پا
اکنون که با علائم خرابی سیم کلاچ آشنا شدید نیاز است تا علت خالی شدن کلاچ زیر پا و افت عملکرد آن را بررسی کنید. علت اصلی بروز این مشکل چسبیدن پدال به انتها است که اجازه خلاص شدن کلاچ را نمیدهد. وقتی پدال را بیشتر از اندازه فشار میدهید به انتها میچسبد و اجازه نمیدهد که کلاچ در حالت خلاص قرار بگیرد. در این زمان شما نمیتوانید دنده را تعویض کنید.
مهمترین علامت بروز این مشکل نشتی و خالی شدن روغن است که بیشتر در کلاچهای هیدرولیکی اتفاق میافتد. در کلاچهای سیمی علت خالی شدن کلاچ زیر پا میتواند از بریده شدن سیم کلاچ باشد. از دیگر دلایل خالش شدن کلاچ زیر پا میتوان به فرسوده شدن دیسکها به دلیل اصطکاک زیاد اشاره کرد. وقتی آسترهای دیسکی فرسوده میشوند دیگر کارایی اولیه خود را ندارند و نمیتوانند پاسخگوی نیاز شما باشند.
در برخی موارد باید علت را در آسیب دیدگی یا ضعیف شدن فنر دیافراگمی پدال کلاچ جستجو کرد. وقتی این بخش خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد دیگر توانایی نگه داشتن کلاچ را ندارد. خرابی اتصالات پدال کلاچ هم میتواند علت خالی شدن پدال زیر پا باشد. کشیده شدن بیش از حد سیم کلاچ پارگی آن را به همراه دارد و باعث خالی شدن کلاچ میشود.
پاره شدن سیم کلاچ در هنگام رانندگی
از مهمترین علائم پاره شدن سیم کلاچ در رانندگی میتوان به تعویض نشدن دنده اشاره کرد. وقتی کلاچ عملکرد خود را از دست میدهد ماشین در حالت خلاص قرار نمیگیرد و شما نمیتوانید به راحتی دنده را تعویض کنید. پاره شدن سیم کلاچ مشکل رایجی است که امروزه بیشتر افراد با آن روبرو میشوند. فرسودگی این لوازم مصرفی باعث پاره شدن آنها شده است.
سیم کلاچ دارای یک روکش پلاستیکی است که در مجاورت رطوبت و حرارت به مرور زمان پوسیده میشود و این میتواند پارگی سیم را بیشتر کند. با پاره شدن سیم در زمان رانندگی خطر بزرگی راننده و سرنشینان را تهدید میکند به همین دلیل توصیه میشود تا راننده همیشه این قسمتهای مهم را چک کند.
پارگی از مهمترین علائم خرابی سیم کلاچ است و در این شرایط باید سیم به سرعت تعویض شود. هدف از طراحی کلاچ و سیم کلاچ قطع و وصل کردن اتصال موتور به جعبه دنده است؛ بنابراین زمانی که سیم اصلی کلاچ قطع میشود دیگر جریانی به جعبه دنده ارسال نمیشود.
در زمان رانندگی این مشکل میتواند خطرآفرین باشد. نصب سیم کلاچهای اصل و اورجینال کمک میکند تا خطر پارگی سیم کاهش پیدا کند. کنترل سلامت صفحه کلاچ، سیم کلاچ و دیگر قسمتهای اصلی خودرو قبل از شروع یک سفر جادهای از اهمیت بالایی برخوردار است.
معایب پایین بودن سیم کلاچ
بالا بودن کلاچ خوب است یا پایین بودن؟ این سوالی است که ذهن بیشتر افراد را درگیر میکند. یکی از علائم خرابی سیم کلاچ بالا و پایین بودن آن است. وقتی سیم به درستی تنظیم نشده باشد یا بیش از اندازه شل است یا به قدری سفت است که از جای خود تکان نمیخورد. وقتی کلاچ بیش از اندازه پایین باشد شما باید پای خود را بیش از اندازه روی پدال فشار دهید تا کلاچ عمل کند.
این برای یک رانندگی ایمن گزینه ایدهآلی نیست. اگر هم کلاچ بالاتر از حد معمول خود باشد به کندی خودرو را خلاص میکند و در صورت بالا آمدن مدام کلاچ درگیر است. این موضوع نشان میدهد که سیم کلاچ باید در حالت عادی و معمولی خود باشد و بالا و پایین بودن آن مناسب نیست.
اگر سیم پدال از نقطه معمول خود پایینتر باشد بدین معنی است که سیم کلاچ دچار مشکل شده و نمیتواند کلاچ را در جای درست خود قرار دهد. عیب پایین بودن سیم کلاچ در این است که صفحه کلاچ درگیر نمیشود و شما نمیتوانید تعویض دنده را به راحتی انجام دهید.
اولین علامتی که نشان میدهد سیم کلاچ در پایینترین نقطه قرار دارد لرزش و سر و صدای زیاد هنگام تعویض دنده است. بوی سوختگی از کلاچ بلند میشود و شما باید فشار زیادی برای تعویض دنده وارد کنید. در این شرایط رانندگی دشوار میشود و تصادفات رانندگی افرایش پیدا میکند.
چگونه سیم کلاچ را رگلاژ کنیم؟
خارج شدن سیم کلاچ از تنظیم از علائم خرابی سیم کلاچ است؛ بنابراین شما باید پس از بررسی آن را رگلاژ کنید. اگر سیم بیش از اندازه پایین یا بالا باشد با رگلاژ کردن در جای خود قرار میگیرد و میتواند به سرعت با صفحه کلاچ درگیر شود. برای رگلاژ کردن باید اول سیم کلاچ را پیدا کنید.
به کمک برخی ابزارها میتوانید سیم و مهرههای سیم کلاچ را تغییر دهید تا در وضعیت خوبی قرار بگیرد و بیش از اندازه پایین یا بالا نباشد. اگر سیم بیش از اندازه خشک است میتوانید آن را روغن کاری کنید تا بدون صدا و لرزش کار خود را انجام دهد. اگر رگلاژ به درستی و به صورت کاملا ایمن انجام شود دیگر نیازی به تعویض سیم کلاچ نیست.
عمر سیم کلاچ ماشین
عمر سیم کلاچ به نحوه نگهداری سیم کلاچ بستگی دارد. اگر این قطعه را به درستی نصب و از آن استفاده کنید قطعا طول عمر زیادی خواهد داشت. برای نگهداری و افزایش طول عمر این لوازم مصرفی نیاز است تا هر چند وقت یکبار آنها را کنترل و روانکاری کنید. با روغن کاری مانع از خشکی و اصطکاک شدید خواهید شد که در این شرایط ساییدگی و فرسودگی کمتر میشود.
به محض مشاهده علائم خرابی سیم کلاچ باید به آنها توجه و عیب یابی و تعمیر و تعویض را انجام دهید در غیر این صورت خرابی به سایر قسمتها گسترش پیدا میکند. اگر سیم کلاچ کوچکترین تابیدگی و کشیدگی داشته باشد باید آن را برطرف کنید. این قسمت همیشه اصطکاک بالایی را تحمل میکند به همین دلیل بیشترین خرابی در همین نقطه رخ میدهد.
تعویض سیم کلاچ
سیم کلاچ زمانی تعویض میشود که دیگر قابل تعمیر نیست و نمیتواند کارایی اولیه خود را داشته باشد. اگر سیم کلاچ بیش از اندازه خشک باشد به طوری که در غلاف پلاستیکی خود حرکتی نداشته باشد نیاز است تا به سرعت تعویض شود. سیمهایی که دچار تابیدگی شدهاند باید برداشته شوند و شما سیم کلاچ اورجینال را جایگزین کنید.
اگر میزان تابیدگی کم باید میتوانید با باز کردن سیم به راحتی آن را تعمیر و دوباره استفاده کنید. روعن و گریس به نرم شدن سیم کمک میکنند و باعث کاهش خشکی آن میشوند. مهمترین علت خرابی سیم کلاچ اصطکاک و خمیدگی است. این قطعه باید به صورت کاملا تخصصی تعویض شود.
سخن پایانی
علائم خرابی سیم کلاچ به سرعت ظاهر میشوند و این میتواند در تعمیر هر چه سریعتر خودرو به ما کمک کند. سرویس کردن خودرو در زمانهای مختلف میتواند این خرابیها را تا حد زیادی کاهش دهد. اگر سیم کلاچ بیش از اندازه صدا و لرزش داشته باشد باید قبل از پارگی آن را روغن کاری کنید تا اصطکاک و ساییدگی کاهش پیدا کند.
